Kategori arşivi: Yaşam Bilimleri

Genetik, Kişisel Tıp, Sentetik Biyoloji uygulamaları

Gen çağının kapısı aralandı

İstanbul’da 3 Aralık’ta Yaşam 2.0 adlı bir etkinlik düzenlendi. Yurt içinden ve yurt dışından genetik alanında görev yapan birçok bilim insanı bu etkinlikte buluştu. Basında pek yer almadı. Etkinliğe katılan tek basın mensubu da ben oldum yanlış bilmiyorsam.

Haberini Yeni Yüzyıl gazetesindeki GELECEK sayfamda 7 Aralık 2015’te yayınlamıştım. Daha sonra Gelecek Bülteni sitesinde etkinliğin videolarını da ekleyerek yeniden yayınladım.

20151207-YY-GELECEK-2

Yaşam 2.0 sunumlarında birbirinden ilginç ve önemli bilimsel gelişmeler anlatıldı:

>> İki insan düşünün. İkisinin de kafatasında beyinleri ile etkileşim halinde olan çipler var. Bu iki kişinin beyinleri bu çipler aracılığı ile birbirine bağlı. Birisinin gözü ile gördüğü bilgiyi, diğeri gözleri kapalı olduğu halde o da görebiliyor… Beyinden beyine iletişim arayüzü gerçekleşmiş bulunuyor. Bunu yapan da Paris Descartes Üniversitesi’nden Prof. Dr. Selim Eskiizmirliler. Gurur verici müthiş bir başarı. Ayrıca Avatar filminde Jake Sully karakterinin Pandora gezegenindeki avatarını yönetmesini hatırlatmıyor mu sizce de?

> Doğuştan lösemi kanseri bulunan 1 yaşında bir kız çocuğunun, genetiği değiştirilmiş bir AIDS virüsü ile kanserden tamamen kurtulması, löseminin vücudundan silinmesi çok dikkat çekiciydi örneğin.

>> ODTÜ Koleji’nin (dikkatinizi çekerim, lise düzeyinde bir okulun) bakterinin genini modifiye ederek, arıcıların başına dert olan bir paraziti kovandan uzaklaştıran bir esansiyel yağ ürettirmeleri önemli bir başarı. Bu projeleri ile katıldıkları iGEM yarışmasında dünya birinciliği almış olmaları da çok etkileyici bir başarı tabii ki.

>> Bir önemli ipucunu daha paylaşayım: Doktorlar ‘Acilen biyoenformatik analistine ihtiyaç bulunduğunu’ özellikle vurguladılar. Üniversite tercihi yapacaklara duyurulur!

Bu haberi herkesin okumasını ve videolarını da herkesin izlemesini tavsiye ediyorum. Özellikle üniversite sınavına hazırlanan, önümüzdeki yıllarda hangi mesleği tercih edeceğine karar verme aşamasında olan genç arkadaşlara ve ailelerine öneriyorum.

Başta yaşam bilimleri olmak üzere, birçok bilimsel sahada, malzeme bilimlerinde ve teknoloji alanlarında çok önemli ve hızlı ilerlemeler kaydediliyor. Bugün üniversite sınavına hazırlanan genç arkadaşlar mezun olduklarında, gen çağının hız kazanmaya başladığı yıllarda mesleğe başlamış olacaklar. Bu sebeple geleceğe hazırlıksız yakalanmamak için, geleceği etkileyecek olan trendleri takip etmek ve analiz edebilmek önem taşıyor…

Umarım haberi beğenirsiniz. Videoları da izlerseniz, etkinliğe katılmış kadar olursunuz 🙂

2016 yılı gelecek trendleri

Yeni yıl, her alanda yeni ümitlerle ve bazı alanlarda yeni kaygılarla birlikte geldi. Bilim dünyasına bakıldığında harika bir 2015 yılı oldu, 2016 yılında da büyük gelişmeler yaşanması bekleniyor.

Geçtiğimiz 2015 yılında yaşanan çok önemli bilimsel gelişmeler, insanlığın bilgi birikiminin üzerine büyük katkılar ekleyerek, gelecek yıllara dair daha cesur öngörüler yapılmasına katkı sağladı. Bu gelişmelerden bazılarını yeniden hatırlayalım isterseniz.

Astronomlar, Dünya 2.0’ı keşfettiler. Dünya’ya çok benzeyen, daha iri, daha yaşlı ve kayalıklara sahip bu gezegenin (Kepler-452b) kendi yıldızına uzaklığı ise aynen Dünya’nınki gibi. Bu sebeple yaşam olabilecek bir bölgede yer aldığı düşünülüyor.

İngiltere’de henüz 1 yaşındaki Layla Richards adlı doğuştan lösemi kanseri olan kız bebek, AIDS virüsünün DNA’sı değiştirilerek kanserden kurtarıldı. Bu gelişme, virüs hücrelerinin DNA’larının değiştirilerek çeşitli hastalıkların tedavi edilmesi için yeni araştırmalara kapı açtı.

Günümüzde insan beyninden alınan sinyaller ile yapay kol ve bacakların hareket ettirilmesi çalışmaları başarı ile yapılabiliyor. Bu “insan-makine arayüzü” olarak adlandırılıyor. Paris Descartes Üniversitesi’nde, Prof. Dr. Selim Eskiizmirlilier’in ekibi, bunun da ötesine geçerek, bir insan beyninden alınan sinyalin, başka bir insanın beynine aktarılmasını başardı. “insan-insan arayüzü”nün başarılmasının bilimde yeni ufuklara yol açması bekleniyor.

Bugüne kadar yapılmış en karmaşık yüz nakli gerçekleştirildi. NYU Langone hastanesinde yapılan operasyon 26 saat sürdü ve ameliyat 100’den fazla kişinin bulunduğu ekip tarafından gerçekleştirildi. Bir yangında çatı üzerine çöktüğü için yüzü tamamen yanmış olan itfaiyeci Patrick Hardison, bu ameliyatla yeniden bir yüze kavuştu.

Geleceği bugünden şekillendiren gelişmeleri izleyen GelecekHane düşünce kuruluşu, 2016 yılının en önemli 10 trendine dair bir rapor yayınladı. 2016 Top 10 Trendler raporunda yer alan başlıklar şöyle:

Nesnelerin İnterneti

Aklınıza gelecek her şeyin internete bağlanabileceğini söyleyebiliriz. Akıllı şehir, akıllı enerji, akıllı ulaşım gibi kavramları bu yıl da sıkça duyacağız.

Dijitalleşme

İnternet ve mobil cihazlar, aracıları ortadan kaldırıyor. Artık en büyük emlakçı bir internet sitesi (sahibinden.com), en büyük taksi durağı bir mobil uygulama (bitaksi), dünyanın en büyük otel zinciri bir internet sitesi (Airbnb), en yaygın müzik şirketi internette (Spotify)… Tazedirekt.com gibi uygulamalar, sebze, meyve halini ortadan kaldırma sinyali veriyor.

Analitik uygulamalar

Kamu kurumlarının, bankaların, marketlerin, büyük şirketlerin bilgisayarlarında büyük miktarda kullanıcı bilgisi de bulunuyor. Şirketler, ellerindeki bu büyük veriyi analiz ederek, anlamlı bilgiler elde etmek için daha çok çalışacaklar. Target adlı süpermarket, müşterilerinin alışveriş alışkanlıklarını inceleyerek, hamile olan müşterisini algılayabilecek bir yapı oluşturdu. Google, Facebook, Amazon, IBM, SAP, Microsoft ve daha birçok şirket bu alanda çalışmalar yürütüyorlar.

Obama’nın konuk olduğu Jerry Seinfeld’in programında kolundaki Fitbit Surge akıllı saati dikkat çekti
Obama’nın Fitbit Surge akıllı saati

Giyilebilir ürünler

İlk örneklerini spor ve sağlık alanında faydalar sunan giyilebilir ürünlerin önümüzdeki günlerde çok daha farklı olanlarını görmeye başlayacağız. Samsung’un sağlık amaçlı giyilebilir çipi, Panasonic’in esneyebilen elektronik devresi gibi yeni ürünlerin ve yeni uygulamaların haberlerini daha sık duymaya başlayacağız. Bu alandaki en yeni haber, ABD başkanı Obama ile ilgili. Obama’nın konuk olarak katıldığı bir online programda, kolundaki Fitbit Surge akıllı saat dikkatlerden kaçmadı. GPS özelliği bulunan saat, adımları sayıyor, kalp atışı, harcanan kalori gibi birçok sağlık verisini takip ederek akıllı telefona aktarıyor.

Dronlar

2015 yılında çok sayıda dron haberi gördük, 2016’da bu sayının katlanarak artacağını öngörebiliriz. Şu an son tüketicinin elinde 4 milyon dron olduğu tahmin ediliyor. Önümüzdeki yıllarda şirketlerin de dronları çeşiti amaçlarla kullanması ile hayatımıza milyonlarca dron girmesi bekleniyor. Amerikan Ulusal Havacılık Kurumu, tüm dron sahiplerinin isim ve adresleri ile birlikte 19 Şubat 2016’ya kadar kayıt olmaları gerektiğini duyurdu. NASA, aralarında Google ve Amazon’un da bulunduğu 14 büyük firma ile insansız hava sistemleri uçuş yönetimi kurallarını 2019’a kadar hazırlayacağını açıkladı. Görünen o ki, düğün çekimleri, otel tanıtımları, sinemacılık, güvenlik, kargo taşımacılığı alanlarında başlayan dron kullanımı da hızla artacak ve bu alanda kanuni düzenlemeler yapılacak.

Artırılmış Gerçeklik / Sanal Gerçeklik

Artırılmış Gerçeklik (AR) ve Sanal Gerçeklik (VR) en sıcak konular arasında. Facebook, Google, Sony, Microsoft bu alanda ürün geliştiren şirketlerin başında geliyor. 360 derece video çekimi yapmak ayrı bir iş alanı olmuş durumda. Bu videoları oynatmak için Littlstar gibi daha çok mobil uygulama görebiliriz. Sanal gerçeklik gözlükleri üretildiğinde, bu cihazlar için oyunlar, uygulamalar da geliştirilecek demektir. Bu alanda da emlak sektöründen, sinema sektörüne, mimarlardan, öğrencilere dek herkese temas edecek yenilikler bekleyebilirsiniz.

Sürücüsüz Araçlar

Mercedes'in sürücüsüz aracı
Mercedes’in sürücüsüz aracı F 015

Geçtiğimiz yılın en gözde konularından olan sürücüsüz araçlar, bu yıl da sıkça duyacağımız, dünyanın farklı yerlerinde yeni uygulamalarından haberdar olacağımız konular arasında yer alıyor. Google, Apple, Tesla, Volkswagen & Audi, MercedesBaidu & BMW, Delphi, Ford, General Motors, Honda, Toyota, Volvo, Nissan gibi dünya devleri sürücüsüz araçlar geliştirmek için çalışıyor. ABD’de 5 eyalette sürücüsüz araçlar legal olarak trafiğe çıkabiliyorlar. İngiltere ve Singapur bu araçların test edilebilmesi için izin verdi. 2016 yılında sürücüsüz araçların hizmete girdiğine dair çok sayıda haber göreceğimizi öngörebiliriz.

Robotlar

Robotların daha akıllı, daha fonksiyonel ve daha hayatımızın içine girdiğine dair çeşitli uygulamalar göreceğiz. Hastalara bakan robotlar, yemek yapan robotlar, danışmanlık yapan, akıl veren, ağır işleri üstlenen robotlar bu yıl da sık göreceğimiz haberler arasında yer alacak.

Genetik

Bir canlının genetik kodunu değiştirmek, tarihte hiç olmadığı kadar kolaylaşmış ve ucuzlamış durumda. Geçtiğimiz yıl ODTÜ Koleji, genini modifiye ettiği bir bakteri ile ‘Dünyanın en iyi geni’ ödülünü aldı ve arı kovanlarını en önemli sorunlarından birisi olan Varroa parazitinden kurtaracak bir çare geliştirdiler. Genetik çalışmaların lise düzeyine kadar inmesi hem ümit verici hem de bugüne kadar hayal bile etmediğimiz yepyeni gelişmelerin de müjdecisi. 2016 yılının genetik alanında da çok önemli buluşların yılı olacağını bekleyebiliriz.

Not: Bu haberler 4 Ocak 2016 tarihinde, Yeni Yüzyıl gazetesindeki GELECEK sayfamda yayınlanmıştır. Aşağıdaki pencereden PDF halini de okuyabilirsiniz.

[pdf-embedder url=”http://gonullu.com/wp-content/uploads/2016/01/20160104-YY-GELECEK.pdf”]